Warszawa Dowiedz się więcej o stolicy…

Wybuch Powstania Warszawskiego

1 października 2009

Z samego rana o godzinie 7:00, 29 lipca 1944 roku, łączniczki alarmowe przejęły rozkaz płk. Chruściela, pseudonim “Monter”, o wybuchu powstania. Natychmiast zostały uruchomione mechanizmy mobilizacyjne. Jeszcze w godzinach przedpołudniowych kilka tysięcy osób przekazało rozkaz o wybuchu powstania oraz zebrało i przetransportowało broń oraz amunicję. Historyczne pierwsze strzały padły około godziny 13:50 na Żoliborzu (w okolicach ul. Suzina znajdującej się niedaleko obecnego Placu Wilsona). Zaatakowana przez patrol niemiecki drużyna Armii Krajowej (co ważne, w jej składzie był Zdzisław Sierpiński) odpowiedziała strzałami. W wyniku ostrzału Niemcy zablokowali wiadukt nad Dworcem Gdańskim i obsadzili główne skrzyżowania Żoliborza. O godzinie 16.00 dowódca SS i Policji w dystrykcie Warszawa Oberfuhrer SS Geibel został uprzedzony o wybuchu powstania. W związku z tym zarządził alarm podległych mu sił. O godzinie 16.30 niemiecki dowódca wojskowy Warszawy gen. Reiner Stahel zarządził alarm garnizonu. Historyczną datą rozpoczęcia Powstania wybuchło jest jednak 1 sierpnia 1944 roku i 17:00, określana jako godzina „W”. Wówczas to do walki przystąpiło około 600 plutonów AK, liczących około 40 000 żołnierzy, w tym kilka tysięcy kobiet. Uzbrojenie oddziałów polskich wynosiło 1700 pistoletów, 300 pistoletów maszynowych, 1000 karabinów, 60 ręcznych karabinów maszynowych, 7 ciężkich karabinów maszynowych oraz 25 tys. granatów. W porównaniu do uzbrojenia niemieckiego arsenał warszawiaków był naprawdę skromny. Mimo tego zaciekłe walki trwały ponad sześćdziesiąt dni i przyniosły spore straty w niemieckich oddziałach.

Po godzinie siedemnastej w Śródmieściu wraz z Powiślem i Starym Miastem z powodzeniem zaatakowano wiele obiektów, wśród nich gmach Poczty Głównej na Placu Napoleona i Prudentialu, zwanego wówczas drapaczem chmur (był w tamtym czasie najwyższym budynkiem stolicy – widoczny z daleka, także z odległych przedmieść). Dzięki przejęciu już w pierwszych godzinach powstania dzięki oddziałom batalionu “Kiliński” załopotała na jego dachu flaga biało-czerwona. Wbrew pozorom fakt ten miał niebagatelny wpływ na samopoczucie i morale ludności. Niestety wielu spośród obiektów w Śródmieściu nie opanowano, obie centrale telefonów, chociaż okrążone pozostały w rękach niemieckich. Obiekty takie jak Dworzec Główny i Poczta Główna także nie zostały zdobyte, z kolei kompleks budynków na placu Saskim został odcięty, ale nie było wystarczających sił na jego zdobycie. Pierwszy dzień powstania dobiegał końca, a warszawiacy natchnieni sukcesami i narodowym zrywem nadal walczyli, tak jak przez kolejne sześćdziesiąt dni.

Przyczyny Powstania Warszawskiego

19 lutego 2009

Powstanie Warszawskie to jedno z najbardziej znanych i zarazem najbardziej tragicznych wydarzeń historycznych związanych ze stolicą naszego kraju. Był to rozpaczliwy zryw mieszkańców Warszawy wobec okupujących ich Niemców. Czy powstanie było skazane na porażkę? Być może, ale warto przyjrzeć się jego początkom i bezpośrednim przyczynom. Od strony militarnej powstanie było wymierzone przeciwko Niemcom. Jednakże jego prawdziwym, strategicznym celem była próba uratowania powojennej suwerenności. Innym z celów był ratunek przedwojennego kształtu granicy wschodniej, poprzez odtworzenie w stolicy Polski legalnych władz państwowych, które będą naturalną kontynuacją władz przedwojennych. Owa władza miała z kolei uniemożliwić narzucenie Polsce marionetkowych władz, uzależnionych od Związku Sowieckiego. Wystąpienie w Warszawie miało również zanegować ustalony przez aliantów (na konferencji w Teheranie) pod koniec 1943, nowy porządek polityczny w Europie Wschodniej. Według tegoż porządku USA i Wielka Brytania zgadzały się na prowadzoną przez Józefa Stalina politykę faktów dokonanych na ziemiach polskich. W związku z tym powstanie warszawskie miało skomplikować podział na strefy operacyjne, które przewidywały, iż Polska znajdowała się w strefie operacyjnej ZSRR (przez co wojska aliantów zachodnich, ani oddziały pozostające pod ich dowództwem, nie mogły tu stacjonować).29 lipca do warszawiaków zaapelował przez radio moskiewskie Związek Patriotów Polskich. Nawoływał on ludność Warszawy do powstania przeciw Niemcom. Komunikaty, będące powtórzeniem tej audycji, nadawała także czterokrotnie dnia 30 lipca 1944 roku moskiewska Radiostacja imienia Tadeusza Kościuszki. W związku z tym, iż Armia Czerwona zbliżała się do Warszawy i jej okolic oraz w związku z jej sukcesami na froncie i pozytywnej oceny jej możliwości zdecydowano o wybuchu powstania. Wobec sprzyjającej sytuacji na froncie, polscy dowódcy przewidywali, iż powstanie powinno trwać zaledwie kilka dni. Jednak założenie to nie sprawdziło się, walki trwały sześćdziesiąt trzy dni. Straty po stronie polskiej były ogromne i wyniosły około 10 tys. zabitych i 7 tys. zaginionych, 5 tys. rannych żołnierzy oraz 200 tysięcy ofiar spośród ludności cywilnej. Wśród zabitych przeważała młodzież oraz ogromna większość warszawskiej inteligencji. Jeśli zaś chodzi o stronę niemiecką – jej straty wyniosły 10 tys. zabitych, 6 tys. zaginionych, 9 tys. rannych żołnierzy oraz straty w wyposażeniu wojskowym. Niestety po Powstaniu w ramach zemsty Niemcy zniszczyli znaczną część miasta.

Pałac prezydencki i Łazienki Królewskie

18 maja 2012

Pałac Prezydencki jak sama nazwa wskazuje jest siedzibą prezydenta III Rzeczypospolitej Polskiej od 1993 roku. Wcześniejszą siedzibą prezydenta Wolnej Polski był bowiem Belweder. W pierwotnym kształcie był to barokowy pałac zbudowany w 1643 roku na rozkaz hetmana koronnego Stanisława Koniecpolskiego. Projektantem tego pałacu był nadworny architekt króla Polski Władysława IV – Constantino Tencalla. Przez kolejne lata pałac trafiał z rąk do rąk. Już po śmierci Koniecpolskiego, jego wnuk sprzedał pałac marszałkowi koronnemu Jerzemu Lubomirskiemu. W późniejszych czasach należał on do Radziwiłłów, a za czasów Karola Stanisława II Radziwiłła pałac uczyniono miejscem spotkań, uczt i balów. W latach 1768-1778 stworzono tutaj teatr, w który częstym gościem był król Stanisław August Poniatowski. W 1818 roku pałac przebudowano, aby spełniał funkcję siedziby namiestnika. Przebudowano go wówczas na styl klasycystyczny. Od 1821 od strony ulicy stoją słynne kamienne lwy – wyrzeźbione przez Camillo Laudiniego. Całkowicie spłonął w 1852, jednak szybko został odbudowany. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, pałac wyremontowano i urządzono w nim siedzibę premiera i rządu. Na szczęście podczas II Wojny Światowej nie został zniszczony, lecz urządzono w nim luksusowy hotel dla Niemców „Deutsches Haus”. W PRL-u spełniał funkcje reprezentacyjne. Między innymi podpisano tutaj Układ Warszawski oraz obradował tutaj Okrągły Stół. W 1965 roku przed pałacem postawiono pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, dłuta Bertela Thorvaldsena. Ostatni remont odbył się w 1990 roku, kiedy obiekt ten został zamieniony na siedzibę prezydenta. Pierwszym prezydentem rezydującym w tym miejscu był Lech Wałęsa. W pałacu mieści się także prywatna kaplica prezydenta, biura Kancelarii Prezydenta oraz pomieszczenia Biura Ochrony Rządu. Na drugim piętrze mieszczą się prywatne apartamenty rodziny prezydenta. Ciekawe jest, że Pałac Prezydencki jest największym i najbardziej znanym z warszawskich pałaców.

Warszawskie Łazienki to niesłychanie piękny zespół pałacowo parkowy. Na terenie obiektu można znaleźć wiele ciekawych zabytków, najczęściej w stylu klasycystycznym. Najbardziej znanym jest Pałac Łazienkowski, zwany także Pałacem Na Wodzie. Park Łazienkowski powstał w XVIII wieku na zlecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Realizacją tego pomysłu zajmowali się królewscy architekci: Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer oraz Jan Chrystian Szuch. Na przełomie wieków rola parku praktycznie nie uległa zmianie. Jest miejscem wielu wydarzeń kulturalnych, artystycznych, naukowych, a nawet sportowych. Trzeba przyznać, że Łazienki są ulubionym przez warszawiaków miejscem spacerów. Na terenie parku można zobaczyć wiele gatunków roślin oraz zwierząt. Zadziwiające jest, że po parku spacerują nie tylko ludzie, ale również dostojne pawie. Przechodząc obok licznych sadzawek można spotkać ciekawe gatunki ptaków. Jednym z najznamienitszych mieszkańców parku są mandarynki – barwne, rzadko spotykane ptaki. Spacer po Łazienkach jest więc zdrowy nie tylko dla ciała, ale i dla ducha. Można napawać się wspaniałymi i widokami i podziwiać zabytki. Obecnie w Pałacu Łazienkowskim mieści się Muzeum Łazienki Królewskie. Zostało ono udostępnione dla zwiedzających w 1960 roku. Na terenie parku znajduje się również chyba najbardziej znany pomnik Chopina, pod którym latem są organizowane koncerty jego muzyki. W Łazienkach przez pewien okres czasu w tak zwanym Białym Domku w XIX wieku przebywał Ludwik XVIII, późniejszy król Francji. Jednak nie tylko dawniej gościli tutaj znani ludzie. Dziś również Łazienki, a w szczególności Pałac Na Wodzie są miejscem spotkań wielu sławnych i ważnych ludzi. Odbywają się tutaj między innymi spotkania z przedstawicielami władz różnych krajów. Do Łazienek przylega Belweder – pałac będący siedzibą prezydenta PRL Bolesława Bieruta oraz prezydenta RP Lecha Wałęsy. W Łazienkach Królewskich praktycznie cały czas odbywa się jakaś wystawa, bądź inne wydarzenie kulturalne, dlatego będąc w Warszawie nie sposób ich ominąć.

« Poprzednia strona