Warszawa Dowiedz się więcej o stolicy…

Historia Starego Miasta

1 listopada 2009

Stare Miasto zostało założone na skarpie, nad brzegiem dopływu Wisły, rzeczki Kamionki. Tuż obok zamku książąt mazowieckich wzniesionego kilka lat wcześniej w miejscu najstarszej części obecnego Zamku Królewskiego, na północ od wsi Warszawa. Początki Starego Miasta sięgają XIII wieku kiedy to otoczone było wałem ziemnym, który pod koniec XIV wieku został zastąpiony murem obronnym. Owy mur ciągnął się od skarpy wiślanej na zachód, wzdłuż dzisiejszej ulicy Podwale do Piekarskiej, następnie obok kościoła św. Marcina aż do zamku. Powszechnie uważa się, że założycielem miasta był Bolesław II, książę mazowiecki i płocki. Z uwagi na korzystne położenie, na szlaku handlowym znad Morza Czarnego ku Bałtykowi, osiedlili się w Starej Warszawie głównie bogaci kupcy. Co ciekawe, szczątki warszawskiego odcinka owej drogi handlowej to dzisiejsza ulica Świętojańska, Rynku i Nowomiejska. W środku miasta znajdował się plac w kształcie prostokąta, przy którym zamieszkało czterdziestu najbogatszych osadników. Każdy z nich posiadał działkę o szerokości dziewięciu m i długości trzydziestu pięciu metrów. Taki kształt parceli zapewniał pomieszczenie na niewielkim terenie znacznej liczby przylegających do siebie domów. Kamieniczki tam wybudowane były wąskie, jedno lub dwupiętrowe, ze stromymi schodami i dwuspadowymi dachami. Z początku były one drewniane, ale po pożarach w późniejszych latach przybywało murowanych (w roku 1564 było ich już 486). W 1607, po kolejnym wielkim pożarze, został wydany zakaz budowania w obrębie murów obronnych drewnianych domów, zaś całe miasto miało powierzchnię ok. 10 hektarów, dwa place targowe, dwanaście ulic i około 170 domów. Wkrótce po założeniu miasta wzniesiono kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana (dzisiejsza katedra), zaś przy Rynku pod numerem 19 mieszkał wójt, który zarządzał miastem początkowo samodzielnie, a w kolejnych latach wraz z Radą Miejską, która urzędowała w Ratuszu.

W roku 1413 kiedy książę Janusz zdecydował o ustanowieniu Starej Warszawy swoją główną siedzibą, a zarazem stolicą księstwa mazowieckiego, rozpoczął się intensywny rozwój tegoż grodu. Miasto otrzymało podwójną linię murów, zbudowano także baszty oraz wykopano fosę. Do środka można było się dostać jedną z dwóch bram, Krakowską (przeznaczoną przede wszystkim dla Dworzan) i Nowomiejską. Ale także od strony Wisły furtkami dla pieszych znajdującymi się u wylotu dzisiejszej ulicy Celnej i Kamiennych Schodków. W okolicy Bramy Krakowskiej stał budynek zwany Dworem Wielkim (aktualnie jest to najstarsza część Zamku Królewskiego) będący siedzibą księcia.

Odbudowa zniszczonej Warszawy

22 października 2009

Jak powszechnie wiadomo stolica w trakcie działań wojennych straciła bardzo wiele. Wiele spośród budowli zostało zniszczonych. Warto choćby wspomnieć o zniszczeniach po Powstaniu Warszawskim kiedy to zniszczeniu uległo ponad 90% wszystkich budynków stolicy. Warszawscy architekci podjęli temat odbudowy stolicy już po pierwszych zniszczeniach w roku 1939 – w pracowniach architektonicznych, potajemnie lub pod pozorem innych prac, opracowywali oni plany urbanistyczne i dokumentacyjne. Po wspomnianym wcześniej powstaniu, kiedy miasto zostało przez Niemców planowo zniszczone, prace koncepcyjne nastawione na natychmiastową odbudowę znacznie się wzmocniły i były prowadzone w wyzwolonym Lublinie i na Pradze. Co ciekawe owe planowanie odbywało się także potajemnie w niektórych obozach jenieckich. 5 listopada 1944, jeszcze przed podjęciem decyzji o stołeczności Warszawy (owa decyzja zapadła 3 stycznia 1945 roku), odbył się w Lublinie pierwszy zjazd Stowarzyszenia Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, na którym mimo różnych koncepcji odbudowy, wszyscy zgadzali się co do konieczności odtworzenia Warszawy. Architekci wystosowali pismo do Biura Planowania i Odbudowy, przedstawiające stanowisko SARP-u w sprawie stolicy, apelując o jak najszybsze podjęcie decyzji. Tuż po wyzwoleniu Biuro Planowania przy Rządzie Tymczasowym wysłało do stolicy grupę “Warszawa”, której kierownikiem był Józef Sigalin. Zadaniem tej grupy było oszacowanie zniszczeń i wezwanie rozproszonych architektów do udziału w odbudowie miasta, jednak dopiero 14 lutego 1945 powstało Biuro Odbudowy Stolicy kierowane przez Romana Piotrowskiego. Na początku marca tego samego roku Wydział Urbanistyki przedstawił pierwszy plan dotyczący odbudowy miasta. W prasie pojawiły się artykuły prezentujące polemikę nad planem, a dziedzictwem przeszłości. Odbudową Starego Miasta zajmował się wówczas Wydział Architektury Zabytkowej BOS-u, pod kierownictwem Jana Zachwatowicza. W marcu rozpoczęły pracę dwie grupy, terenowa Stare Miasto i inwentaryzacyjna, natomiast od wiosny następnego roku Pracownia Stare Miasto. Przy okazji odgruzowywania poczyniono również kilka odkryć archeologicznych, m.in. odnaleziono malowidło gotyckie na ścianach kamienic na Rynku Starego Miasta 20 i 8, znaleziono basztę rycerską oraz znaczne partie Barbakanu ukryte w murach przyległych kamienic. Duży wkład w oczyszczanie Starego Miasta mieli mieszkańcy Warszawy, którzy samodzielnie wykonywali pracę w czynie społecznym, w listopadzie 1948 uprawomocnił się plan zagospodarowania przestrzennego Starego i Nowego Miasta, zaś w październiku kolejnego roku przystąpiono do opracowania dokumentacji technicznej.

Muzeum Powstania Warszawskiego

16 października 2009

To jedno z najnowocześniejszych muzeów historycznych w Polsce znajduje się w Warszawie. Jest jednocześnie samorządową instytucją kultury miasta stołecznego Warszawy, zostało założone w 1983 jako Muzeum i Archiwum Powstania Warszawskiego, otwarte w 2004, wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów w 2005, dokumentuje historię jednego z najwazniejszych wydarzeń związanych z Warszawą – powstania warszawskiego. Muzeum zlokalizowane jest w dawnej Elektrowni Tramwajów Miejskich w Warszawie, na Woli. Zostało ono otwarte w przeddzień 60. rocznicy wybuchu powstania, 31 lipca 2004. Jest symbolem i wyrazem hołdu warszawiaków wobec tych, którzy walczyli i ginęli za wolną Polskę i jej stolicę. Ekspozycja muzealna przedstawia walkę, ale również codzienność powstania na tle okupacji. Ukazuje złożoną sytuację międzynarodową jak i po powojenny terror komunistyczny i losy powstańców w PRL. Muzeum Powstania Warszawskiego prowadzi także działalność naukowo-badawczą oraz edukacyjną poświęconą dziejom powstania warszawskiego oraz historii i dorobku Polskiego Państwa Podziemnego (PPP). Gromadzi między innymi zbiory poświęcone tym zagadnieniom. Inicjatywą Muzeum jest również utworzenie Archiwum Historii Mówionej gromadzącego nagrania wspomnień uczestników powstania. Eksponaty prezentowane w Muzeum zostały przyjęte przez krytyków i opinię publiczną bardzo pozytywnie. Określono ją jako nowatorską w dziejach muzealnictwa polskiego. Główną przyczyną atrakcyjności ekspozycji jest wykorzystanie najnowszych technik audiowizualnych, które pozwalają na interaktywne uczestnictwo w oglądaniu eksponatów.

Powierzchnia muzeum jest bardzo duża i liczy sobie 3000 m2, a sama ekspozycja mieście się na trzech kondygnacjach. Jej skład to blisko 1000 eksponatów, 1500 fotografii, ponad 200 informacji biograficznych i historycznych, ale również tablice, filmy, mapy, kroniki, zaaranżowane w porządkach chronologicznym i tematycznym. Kompozycja ekspozycji muzealnej oddziałuje na odwiedzającego zarówno obrazem, światłem jak i dźwiękiem. Aranżacja wnętrza i wykorzystanie efektów multimedialnych zdecydowanie przybliżają powstańczą rzeczywistość. Najważniejszym i centralnym punktem Muzeum jest stalowy monument, przecinający wszystkie poziomy ekspozycji. Jego ściany pokrywają daty kolejnych dni Powstania i ślady po pociskach. W kilkumetrowym Monumencie, “bijącym sercu walczącej Warszawy”, zamknięto odgłosy powstańczej stolicy. Wytyczona przez przewodników trasa przedstawia chronologię wydarzeń i prowadzi przez poszczególne sale tematyczne. Odwiedzający poruszają się w scenerii sprzed ponad 60. lat, chodzą po granitowym bruku wśród gruzów niszczonej Stolicy.

Gospodarka stolicy

3 października 2009

Warszawa to olbrzymie miasto, największe w Polsce w którym zamieszkuje ok. dwóch milionów ludzi. To naprawdę imponujące. Tak samo jak duże jest to miasto, tak samo duża jest jego gospodarka, dlatego też warto przyjrzeć się jej z bliska. Warszawa, a w szczególności warszawskie Śródmieście stanowi centrum biznesu, nie tylko w stolicy ale w całej Polsce. W 2003 w Warszawie zarejestrowanych było 288 307 firm, a inwestorzy zagraniczni inwestowali w mieście ponad 700 milionów euro rocznie. Wszystko to odbywało się dzięki korzystnym warunkom inwestycyjnym. Obecnie to największe polskie miasto wytwarza ponad 13,3% polskiego PKB, a samo miasto w 2007 uzyskało 9,7 mld złotych przychodu. Jest to kwota niebywała w skali kraju. Stopa bezrobocia rejestrowanego w marcu 2009 wyniosła z kolei 2,2%, zaś przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wynosiło 4650,05 zł. Warto również zauważyć, iż Warszawa jest drugim największym po Górnośląskim Okręgu Przemysłowym ośrodkiem miejsko-przemysłowym w kraju. W centrum miasta znajduje się kilka bardzo dużych centrów handlowych oraz kilkanaście mniejszych. Do największych centrów handlowo-rozrywkowych zaliczamy Arkadię, Blue City, Wola Park, Galerię Mokotów, Promenadę, Sadyba Best Mall oraz Złote Tarasy. W związku z tak duża ilością wielkich centrów handlowych, turyści z innych zakątków kraju odwiedzają je bardzo chętnie, choćby po to by zaopatrzyć się w ubrania czy też pamiątki z podróży.

Po drugiej wojnie światowej władze komunistyczne zdecydowały o odbudowie Warszawy. Owa odbudowa miała zapewnić Warszawie rolę ośrodka przemysłu ciężkiego. W mieście otwarto kilkadziesiąt wielkich fabryk, z których największymi były Huta Warszawa, ZPC Ursus oraz Fabryka Samochodów Osobowych (FSO). Należy również zauważyć, iż Warszawa jako stolica administracyjna kraju, jest siedzibą większości centralnych organów władzy, ministerstw, urzędów i instytucji centralnych. Do najważniejszych z nich należą: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (który siedzibę ma na ulicy Wiejskiej), Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Senat, Kancelaria Prezydenta, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Trybunał Konstytucyjny, Narodowy Bank Polski, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Rzecznik Praw Obywatelskich, Giełda Papierów Wartościowych, Główny Urząd Statystyczny, Agencja Wywiadu, Polska Agencja Prasowa, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, Najwyższa Izba Kontroli. Dodatkowo funkcjonują tutaj przedstawicielstwa dyplomatyczne-konsularne.

Pałac prezydencki i Łazienki Królewskie

8 lutego 2012

Pałac Prezydencki jak sama nazwa wskazuje jest siedzibą prezydenta III Rzeczypospolitej Polskiej od 1993 roku. Wcześniejszą siedzibą prezydenta Wolnej Polski był bowiem Belweder. W pierwotnym kształcie był to barokowy pałac zbudowany w 1643 roku na rozkaz hetmana koronnego Stanisława Koniecpolskiego. Projektantem tego pałacu był nadworny architekt króla Polski Władysława IV – Constantino Tencalla. Przez kolejne lata pałac trafiał z rąk do rąk. Już po śmierci Koniecpolskiego, jego wnuk sprzedał pałac marszałkowi koronnemu Jerzemu Lubomirskiemu. W późniejszych czasach należał on do Radziwiłłów, a za czasów Karola Stanisława II Radziwiłła pałac uczyniono miejscem spotkań, uczt i balów. W latach 1768-1778 stworzono tutaj teatr, w który częstym gościem był król Stanisław August Poniatowski. W 1818 roku pałac przebudowano, aby spełniał funkcję siedziby namiestnika. Przebudowano go wówczas na styl klasycystyczny. Od 1821 od strony ulicy stoją słynne kamienne lwy – wyrzeźbione przez Camillo Laudiniego. Całkowicie spłonął w 1852, jednak szybko został odbudowany. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku, pałac wyremontowano i urządzono w nim siedzibę premiera i rządu. Na szczęście podczas II Wojny Światowej nie został zniszczony, lecz urządzono w nim luksusowy hotel dla Niemców „Deutsches Haus”. W PRL-u spełniał funkcje reprezentacyjne. Między innymi podpisano tutaj Układ Warszawski oraz obradował tutaj Okrągły Stół. W 1965 roku przed pałacem postawiono pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, dłuta Bertela Thorvaldsena. Ostatni remont odbył się w 1990 roku, kiedy obiekt ten został zamieniony na siedzibę prezydenta. Pierwszym prezydentem rezydującym w tym miejscu był Lech Wałęsa. W pałacu mieści się także prywatna kaplica prezydenta, biura Kancelarii Prezydenta oraz pomieszczenia Biura Ochrony Rządu. Na drugim piętrze mieszczą się prywatne apartamenty rodziny prezydenta. Ciekawe jest, że Pałac Prezydencki jest największym i najbardziej znanym z warszawskich pałaców.

Warszawskie Łazienki to niesłychanie piękny zespół pałacowo parkowy. Na terenie obiektu można znaleźć wiele ciekawych zabytków, najczęściej w stylu klasycystycznym. Najbardziej znanym jest Pałac Łazienkowski, zwany także Pałacem Na Wodzie. Park Łazienkowski powstał w XVIII wieku na zlecenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Realizacją tego pomysłu zajmowali się królewscy architekci: Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer oraz Jan Chrystian Szuch. Na przełomie wieków rola parku praktycznie nie uległa zmianie. Jest miejscem wielu wydarzeń kulturalnych, artystycznych, naukowych, a nawet sportowych. Trzeba przyznać, że Łazienki są ulubionym przez warszawiaków miejscem spacerów. Na terenie parku można zobaczyć wiele gatunków roślin oraz zwierząt. Zadziwiające jest, że po parku spacerują nie tylko ludzie, ale również dostojne pawie. Przechodząc obok licznych sadzawek można spotkać ciekawe gatunki ptaków. Jednym z najznamienitszych mieszkańców parku są mandarynki – barwne, rzadko spotykane ptaki. Spacer po Łazienkach jest więc zdrowy nie tylko dla ciała, ale i dla ducha. Można napawać się wspaniałymi i widokami i podziwiać zabytki. Obecnie w Pałacu Łazienkowskim mieści się Muzeum Łazienki Królewskie. Zostało ono udostępnione dla zwiedzających w 1960 roku. Na terenie parku znajduje się również chyba najbardziej znany pomnik Chopina, pod którym latem są organizowane koncerty jego muzyki. W Łazienkach przez pewien okres czasu w tak zwanym Białym Domku w XIX wieku przebywał Ludwik XVIII, późniejszy król Francji. Jednak nie tylko dawniej gościli tutaj znani ludzie. Dziś również Łazienki, a w szczególności Pałac Na Wodzie są miejscem spotkań wielu sławnych i ważnych ludzi. Odbywają się tutaj między innymi spotkania z przedstawicielami władz różnych krajów. Do Łazienek przylega Belweder – pałac będący siedzibą prezydenta PRL Bolesława Bieruta oraz prezydenta RP Lecha Wałęsy. W Łazienkach Królewskich praktycznie cały czas odbywa się jakaś wystawa, bądź inne wydarzenie kulturalne, dlatego będąc w Warszawie nie sposób ich ominąć.

« Poprzednia strona